Dünyayı etkisi altına alan kavurucu sıcaklar ve kuraklık, mutfak alışverişini tehdit ediyor. Meteorolojinin sıcaklıkların 30 derecenin üzerine çıkacağı yönündeki uyarıları, gıda üreticilerinin azalan rekolte nedeniyle fiyat artışlarının kaçınılmaz olduğunu bildirmesine neden oldu. Avrupa genelinde yaşanan bu durum, küresel tarım piyasaları ve ithalat zinciri üzerinden Türkiye’deki mutfak masraflarını da etkiliyor.
Gıda ve İçecek Federasyonu (FDF), son sıcak dalgalarının meyve, sebze ve tahıl arzını ciddi şekilde baltaladığını açıkladı. Bölgede yetiştirilen brokoli ve kiraz gibi ürünlerin tedarikinde şimdiden aksamalar yaşanırken, tahıl rekoltesindeki düşüş hayvan yemi maliyetlerini artırdı. Çiftçilerin hayvan sayılarını azaltmak zorunda kalmasıyla birlikte et, krizden etkilenecek dördüncü temel gıda maddesi haline geldi.
Ekonomistler, ham madde kıtlığından kaynaklanan maliyet baskısının 2027 yılına kadar gıda enflasyonunu yukarı yönlü tetikleyeceğini öngörüyor. FDF Ekonomisti, üreticilerin halihazırda Ukrayna ve İran’daki savaşların getirdiği ekonomik yüklerle mücadele ettiğini belirterek, azalan kaynaklar için yaşanan rekabetin perakende fiyatlarına doğrudan yansıyacağını vurguladı. FDF İskoçya Direktörü David Thomson, tarladaki ürün eksikliği nedeniyle zamların kaçınılmaz olduğuna dikkat çekti.
Avrupa’da baş gösteren iklim krizi ve üretim düşüşü, Türkiye’yi de olumsuz etkileme potansiyeline sahip. Özellikle hayvancılık sektöründe kullanılan kepek, soya ve mısır gibi yem maddelerinin önemli bir kısmı küresel piyasalardan ithal edildiği için, Avrupa ve Birleşik Krallık’taki rekolte kayıpları küresel yem fiyatlarını yükseltebilir. Bu durum, yerli et ve süt üreticilerinin maliyetlerini doğrudan artırma riski taşıyor.
Ayrıca, aşırı sıcaklar Türkiye’deki süt hayvanlarında sıcak stresine yol açıyor. Kuruyan otlaklar ve düşen verim, peynir, tereyağı ve süt fiyatlarını yukarı çekebilir. Avrupa’da sebze ve meyve rekoltesinin düşmesi, Avrupalı tüccarların Türkiye’ye yönelmesine ve iç piyasadaki ürün arzının azalmasına neden olarak fiyatların yükselmesine yol açabilir.
