Avrupa Birliği’nin (AB) doğal gaz depolarındaki doluluk oranı, 17 Ağustos itibarıyla yüzde 60,8 ile son yılların oldukça gerisinde kaldı. 2022’de doluluk oranı yüzde 75,6, 2023’te yüzde 90, 2024’te yüzde 89 ve geçen yıl yüzde 73,6 olarak ölçülmüştü. Bu yıl ise ağustos ayı ortasında depolama seviyesi son 5 yılın en düşük seviyesi olarak kaydedildi.
Rusya-Ukrayna Savaşı’nın ardından yaşanan enerji krizine karşı AB, doğal gaz depolarının 1 Kasım’a kadar yüzde 90 doldurulmasını zorunlu hale getirmişti. Ancak, geçen yıl yapılan değişikliklerle, üye ülkelere hedefte esneklik sağlandı. Yüzde 90’lık hedefin 1 Ekim ile 1 Aralık arasında gerçekleştirilmesine ve bazı koşullarda depoların yüzde 80 seviyesinde doldurulmasına izin verildi.
Avrupa Birliği Enerji Düzenleyicileri İşbirliği Ajansı (ACER), temmuzda yayımladığı değerlendirmede, AB depolarının 1 Kasım’a kadar yüzde 90 doldurulabilmesi için sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) ithalatının 2025 seviyesine göre yaklaşık yüzde 13 artırılması gerektiğini belirtti. Eğer LNG ithalatı 2025 seviyelerinde kalırsa, AB’nin bu yıl depolarını yüzde 80 seviyesine kadar doldurması mümkün olacak.
Hürmüz Boğazı, özellikle Katar’ın LNG ihracatı açısından önemli bir deniz yolu konumunda bulunuyor. ABD/İsrail-İran Savaşı sırasında boğazdaki gemi trafiğinde yaşanan aksaklıklar, Katar LNG’sinin küresel piyasalara sevkiyatını etkilerken, Avrupa’nın spot LNG piyasasındaki rekabet koşullarını da değiştirdi. ACER, LNG piyasasında Avrupa ile Asya arasındaki rekabetin ve Orta Doğu’daki gelişmelerin Avrupa gaz fiyatları üzerinde etkili olduğunu vurguladı.
17 Ağustos’ta Dutch TTF’de eylül vadeli doğal gaz kontratı megavatsaat başına 62,11 avro seviyesinde işlem gördü. Bu fiyat, geçen yılın aynı dönemindeki megavatsaat başına 30,54 avro seviyesine göre yüzde 103 daha yüksek. Böylece, Avrupa’nın gösterge doğal gaz fiyatı yıllık bazda iki katından fazla artmış durumda.
Rystad Energy Gaz ve LNG Piyasaları Kıdemli Analisti Ole Dramdal, AB’nin doğal gaz depolarının 1 Kasım itibarıyla baz senaryolarına göre yüzde 75 olacağını öngördüklerini belirtti. Avrupa’nın depolama seviyesini yüzde 80’e ulaştırmak için yaklaşık 5,2 milyar metreküp ilave gaza ihtiyaç olacağını kaydeden Dramdal, bunun yaklaşık 50 LNG kargosuna eşdeğer olduğunu ifade etti. Yüzde 90’a ulaşmak ise yaklaşık 15,6 milyar metreküp ilave gaz veya kabaca 150 ek LNG kargosu gerektirecek.
Dramdal, Hürmüz Boğazı çevresindeki kesintiler ve Asyalı alıcıların rekabetinin Avrupa’nın depolarını yeniden doldurma kabiliyetini oldukça etkilediğini belirtti. Japonya ve Güney Kore gibi yüksek prim ödeyen alıcılar LNG için rekabet etmeyi sürdürüyor. Ancak bu durum, deniz yoluyla taşınan esnek LNG arzının kullanılabilir miktarını azaltıyor ve gazı depolara enjekte etmenin ekonomik cazibesini azaltarak Avrupa’nın depolarını yeniden doldurma sürecini zorlaştırıyor.
