Hazır giyimin önemli kollarından biri olan triko sektörü, son yıllarda ağır kayıplar yaşadı. 2022’den bu yana %50’ye yakın bir kayıp yaşayan sektör, 2023 yılının ilk yarısını da konkordato ve iflaslarla kapattı. Triko Sanayicileri Derneği (TRİSAD) Başkanı Mustafa Balkuv, sektördeki kayıpların büyüklüğünü vurgulayarak, “Üç yıldır çok ağır bedeller ödedik” dedi.
Balkuv, Orta Vadeli Program (OVP) kapsamında üretim odaklı politikaların eksikliğinin triko sektörünü ağır bir krize sürüklediğini savundu. Türkiye’nin sanayi ve üretim gücünün hızla kaybedildiğini ifade eden Balkuv, “Rakipler yeni nesil teknolojilere büyük yatırımlar yaparken, Türkiye’deki üreticiler 10 liraya aldıkları makineleri 2 liraya satmak zorunda kalıyor” diye konuştu.
Son üç yılda sektördeki her ay bir önceki yılın aynı dönemine göre eksi yazdığını belirten Balkuv, küçülmenin maliyetinin sürdürülemez boyutlara ulaştığını dile getirdi. Sektörün içinde bulunduğu durumu dikkat çekici bir benzetmeyle özetleyen Balkuv, “Bizim üzerimize üç yıldır tek bir bomba düşmedi, ancak sanayimiz, bu süreçte İran’dan daha çok bedel ödedi” dedi. Sektörden yaklaşık 400 bin kişinin çıktığını ve kıdem tazminatının katlanılabilir bir rakam olmaktan çıktığını vurguladı.
Balkuv, Türkiye’nin genel ihracat kilograma değerinin ortalama 1,5 dolar seviyesinde olduğunu, hazır giyimde bu rakamın 16 dolara, trikoda ise 30 dolara ulaştığını belirtti. Yüzde 85 net ihracat yapan ve kadın istihdamı %50’nin üzerinde olan triko sektörünün, yüzde 90 ithalat yapan ve yüzde 1 ihracat yapan firmalarla aynı kur desteğini almasının adil olmadığını ifade etti. Balkuv, yaratılan katma değere paralel olarak en az %10 seviyesinde kademeli kur farkı verilmesi durumunda sektörün ayakta kalabileceğini vurguladı.
Balkuv, sektördeki işgücü kaybının ileride siparişlerin artması durumunda üretimi yürütecek insan kaynağının kalmayacağına işaret etti. İstihdam erozyonu ve zorunlu işten çıkarmalar nedeniyle nitelikli çalışanların kaybedildiğini ifade eden Balkuv, Türkiye’nin işçilik maliyetlerinin 2 bin dolara yaklaştığını, 200-300 dolar bandında işçilik maliyeti olan rakip ülkelerle rekabet etmenin imkansız hale geldiğini belirtti.
İstanbul Hazır Giyim ve Konfeksiyon İhracatçıları Birliği Başkanı Mustafa Paşahan ise, sektörde yaşanan sıkıntılara dikkat çekti. Paşahan, atıl kalan fabrikaların çalışması halinde sektörün yeniden 1,2 milyonluk istihdam rakamlarına ulaşabileceğini söyledi. Paşahan, “Devletimizin bu sektörü heba etmeyeceğine inanıyorum. Üretimin olmadığı bir yerde hiçbir şey olmaz” ifadelerini kullandı.
