Avrupa Birliği, yapay zeka (YZ) tarafından oluşturulan içeriklerin açıkça etiketlenmesini zorunlu hale getirdi. Bu düzenleme, 2 Ağustos 2026 itibarıyla yürürlüğe girdi ve şirketlerin kullanıcıların neyin gerçek neyin sahte olduğunu anlaması için YZ destekli içerikleri etiketlemesini gerektiriyor.
Avrupa Birliği’nin yeni düzenlemeleri, derin sahte (deepfake) içerikler ve diğer YZ tarafından üretilen materyallerin etiketlenmesini zorunlu kılıyor. Bu kuralların amacı, Avrupa vatandaşlarının çevrimiçi gördükleri içeriğin gerçek mi sahte mi olduğunu hemen anlayabilmelerini sağlamak.
Yeni YZ yasası aşamalı olarak yürürlüğe girecek. Şirketler, YZ sistemlerinin (örneğin sohbet robotları) kullanıcılarına YZ olduğunu açıkça belirtmeli ve YZ ile oluşturulmuş görüntü veya metinlerin üzerine bu durumu belirten etiketler eklemelidir. Su işaretleri ve diğer işaretlerin entegrasyonu ile YZ tarafından üretilen içeriklerin kolayca tespit edilmesi sağlanabilir. Kurallara uymayan firmalar büyük cezalarla karşılaşabilir.
Düzenleme, YZ sistemlerini kullananların, bireylerin aşağıdaki durumlarda bilgilendirilmesini de zorunlu kılıyor:
- Duygu tanıma ve biyometrik kategorilendirme araçları
- Derin sahte içerikler
- İnsan incelemesi veya editoryal kontrol olmadan kamuoyunu ilgilendiren konularda yayınlanan metinler
Bir Avrupa Birliği yetkilisi, “Üretken yapay zeka, yanlış bilgilerin eşi benzeri görülmemiş bir hızda ve belirli kitlelere uyarlanmış olarak oluşturulmasını sağlıyor” dedi. Yetkili, YZ’nin “gerçek ile sentetik arasındaki ayrımı giderek daha zor hale getirdiğini” belirterek, AB’nin kurallarının “vatandaşların gördüklerine, duyduklarına ve okuduklarına güvenme yeteneklerini korumayı” amaçladığını vurguladı.
Özellikle derin sahte içerikler, gerçek gibi görünen ancak YZ tarafından üretilen veya manipüle edilen metinleri, görüntüleri, videoları ve sesleri tehdit olarak değerlendiriyor. Kurallar, profesyonel amaçlarla üretilen içerikleri kapsıyor. Ancak AB, YZ’yi yalnızca kişisel amaçlarla kullanan bireylerin bu düzenlemeden etkilenmeyeceğini ifade ediyor.
Kamuyu bilgilendirmeyi amaçlayan metinler, insan editoryal denetimi olmadan YZ ile oluşturulmuşsa etiketlenmek zorunda kalacak. Mevcut YZ sistemlerinin yeni kurallara uyum sağlamak için 2 Aralık 2026’ya kadar süresi bulunuyor ve “sanatsal, yaratıcı, hiciv, kurgusal” eserler için istisnalar mevcut.
Avrupa Birliği, işletmelere daha fazla yükümlülük getirmesi nedeniyle eleştiriliyor ve YZ’nin hızla yaygınlaşması nedeniyle tüm içeriklerin etiketlenmesini zorunlu kılacak kurallar getiriyor. Uluslararası Gizlilik Profesyonelleri Derneği’nden Ashley Casovan, “Uygulamanın çok zor olacağını duyduk. Ancak genellikle uyum gereklilikleriyle ilgili böyle şeyler duyuyoruz. Yine de dünya dönmeye devam ediyor ve bu işleri çözüyoruz” diye konuştu.
Dünyanın teknoloji devleri, bu kurallar öncesinde kendi etiketlerini uygulamaya koymaya başladı. Örneğin, TikTok, içerik üreticilerinin YZ ile oluşturulan görüntü, ses ve videoları etiketlemesini istiyor ve bu sayede üç milyardan fazla içeriğin etiketlendiğini belirtiyor. Benzer şekilde, Meta, Instagram ve Facebook’ta kullanılan teknolojiler için “YZ Bilgi” etiketini devreye aldı. Google ise AB’nin YZ şeffaflığına yönelik davranış kodunu imzaladı ve dijital etiketleme araçları üzerinde Nvidia, OpenAI ve Apple gibi diğer firmalarla çalıştığını belirtti.
Ancak Google’dan Karen Massin, “regülasyon karmaşıklığının” sorun yaratabileceği ve “bu kuralların yardımcı olması amaçlanan kişiler için kafa karıştırıcı olabileceğini” dile getirdi. Massin, “Eğer çevrimiçi içerikler YZ etiketleri ve yasal açıklamalarla dolup taşarsa, insanların ihtiyaç duyduğu net bağlamı elde etmesi zorlaşır” dedi.
