Almanya’da iltica, vize ve oturum başvurularının daha hızlı ve standartlara uygun şekilde değerlendirilmesi amacıyla yapay zeka tabanlı sistemlerin kullanılmasını öngören yasa tasarısı, federal hükümet tarafından kabul edildi. Düzenleme ile artan başvuru sayıları ve kamu kurumlarındaki personel yetersizliği karşısında mülteci ve göç idaresinin dijital altyapısının güçlendirilmesi hedefleniyor.
Deutsche Welle’nin aktardığına göre, “Yapay Zeka Göç Yönetimi Yasası” adını taşıyan tasarı, yapay zeka destekli analiz ve değerlendirme sistemlerinin geliştirilmesi için gerekli veri koruma çerçevesini oluşturuyor. Almanya İçişleri Bakanlığı, düzenlemenin mülteci ve göç idaresinde yapay zeka teknolojilerinin hukuka ve veri koruma kurallarına uygun şekilde kullanılmasını amaçladığını bildirdi.
Tasarıya göre Federal Göç ve Mülteciler Dairesi, yerel yabancılar daireleri ve Almanya Dışişleri Bakanlığı, başvuru işlemleri sırasında toplanan verileri yapay zeka modellerinin eğitilmesi, doğrulanması ve test edilmesi için kullanabilecek. Daha önce sonuçlandırılmış başvuru dosyaları da ülke genelindeki karar süreçlerinin analiz edilmesi ve işlemlerin standartlaştırılması amacıyla taranabilecek.
Düzenleme, ayrıca başvurularda şüpheli bir bilginin tespit edilmesi durumunda, bu bilginin kamuya açık internet kaynaklarındaki verilerle otomatik olarak karşılaştırılmasına imkân tanıyor. Yetkililer, başvurular hakkındaki nihai kararların memurlar tarafından verilmeye devam edeceğini, yapay zeka sistemlerinin yalnızca destekleyici bir araç olarak kullanılacağını vurguladı.
Tasarı, göç ve vize işlemlerinin modernleştirilmesini hedeflemesi nedeniyle olumlu karşılanırken, yapay zeka kullanımının doğurabileceği riskler de tartışmalara yol açtı. İltica başvurusu yapan kişilere destek veren Pro Asyl ile sosyal yardım ve dayanışma kuruluşu Arbeiterwohlfahrt, yapay zeka sistemlerinin hatalı veya önyargılı değerlendirmeler yapabileceği uyarısında bulundu. Kuruluşlar, ayrıca yoğun iş yükü altındaki memurların, sistem tarafından sunulan otomatik önerileri yeterince incelemeden kabul edebileceği endişesini dile getirdi.
Kiliseye bağlı yardım kuruluşu Caritas, kamuya açık internet kaynaklarındaki bilgilerin hatalı, eksik veya yanıltıcı olabileceğine dikkati çekti. Yerel yönetim birlikleri, yabancılar dairelerinin yapay zeka sistemlerini etkili biçimde kullanabilmesi için personele ek eğitim verilmesi ve kurumların teknik altyapısının güçlendirilmesi gerektiğini bildirdi. Birlikler, bu çalışmaların oluşturacağı maliyetin yasa tasarısında yeterince hesaba katılmadığını savundu.
Tasarıya yönelik en sert eleştirilerden biri AlgorithmWatch adlı sivil toplum kuruluşundan geldi. Kuruluş, mülteci ve göçmenlerin deneysel yapay zeka sistemleri için bir deneme alanına dönüştürülme riski bulunduğunu öne sürdü. AlgorithmWatch ayrıca düzenlemenin ayrımcılığı önleyecek yeterli şeffaflık, denetim ve güvenlik mekanizmalarına sahip olmadığını belirtti. Federal hükümet tarafından kabul edilen tasarı, sonbaharda Federal Meclis ile eyaletleri temsil eden Federal Konseyin onayını alması halinde yasalaşacak.
