Avrupa Merkez Bankası (ECB) Başekonomisti Philip Lane, artan enerji maliyetleri ve aşırı hava olaylarının etkisiyle yükselen gıda fiyatlarının Avrupa’da enflasyonu hedeflerin üzerinde tutabileceği uyarısında bulundu. Lane, yükselen gıda fiyatlarının gelecek yıl Avrupa’da enflasyonun ana belirleyicilerinden biri olabileceğini belirtti.
Lane, enerji fiyatlarının, özellikle petrol ve doğal gaz maliyetlerinin enflasyon görünümünde belirleyici olduğunu ifade etti. Brent petrolün varil fiyatının 90 doların üzerine çıktığını vurgulayan Lane, mevcut durumun oldukça belirsiz olduğunu kaydetti. Enflasyonun yılın geri kalanında yüzde 3 civarında seyretmesini beklediklerini aktaran Lane, ECB’nin enflasyon hedefinin ise yüzde 2 olduğunu hatırlattı. Lane, “2022’de gördüğümüz yüzde 10 seviyesinde değiliz ancak yüzde 3, sahip olduğumuz yüzde 2’lik hedefin halen oldukça üzerinde,” değerlendirmesinde bulundu.
Gıda fiyatları üzerinde 2027 yılının özellikle önemli olabileceğine dikkat çeken Lane, Avrupa genelinde gıda enflasyonunun şu anda görece düşük seviyelerde bulunduğunu belirtti. Örneğin, İrlanda’da gıda fiyatlarının temmuz ayına kadar geçen 12 aylık dönemde sadece yüzde 0,7 arttığını ifade etti. Ancak bazı ürünlerde belirgin fiyat artışları yaşandığını belirten Lane, yumurta fiyatlarının yaklaşık yüzde 11 yükseldiğini söyledi. Bu artışın, tavuk yeminin yanı sıra kümeslerin ısıtılma maliyetlerindeki sert yükselişten kaynaklandığını aktardı.
Lane, El Niño gibi hava olaylarının gıda fiyatları üzerinde öngörülebilir baskılar oluşturduğunu ve bu etkinin özellikle 2027 yazında belirginleşeceğini ifade etti. Şirketlerin artan maliyetleri tüketicilere yansıtma konusunda zorlandığını belirten Lane, bazı şirketlerin fiyatları artırmak yerine maliyetleri daha düşük kârlılık üzerinden karşılamayı tercih ettiğini, bazılarının ise faaliyetlerini azaltmayı değerlendirdiğini aktardı.
Avrupa ekonomisinin şu anda büyümeye devam ettiğini ifade eden Lane, son verilere göre Avrupa ekonomisinin ikinci çeyrekte yüzde 0,3 ila yüzde 0,4 arasında büyüdüğünü ve bunun Avrupa açısından kötü bir performans olmadığını kaydetti. Ancak Orta Doğu’daki savaşın uzun süre çözüme kavuşmadan devam etmesi halinde küresel ekonomi üzerindeki etkilerin değişebileceği uyarısında bulundu. Lane, ECB’nin faiz kararlarının enflasyonun yüzde 2 seviyesinde istikrarlı biçimde tutulması için gereken adımlara göre şekilleneceğini söyledi.
Yüksek enflasyonun özellikle düşük gelirli kesimler üzerinde daha ağır bir yük oluşturduğuna dikkat çeken Lane, ekonomik büyüme hızının da faiz kararlarında önemli bir unsur olduğunu kaydetti. Son yıllarda yaşanan gelişmelerin enflasyonun hayat pahalılığı krizindeki önemini ortaya koyduğunu belirten Lane, yüksek enflasyonun düşük gelirli kesimleri daha fazla etkilediğini vurguladı. Hükümetin kamu harcamaları ile sürdürülebilir vergi gelirleri arasında uyumsuzluk oluşmasının tehlikeli olduğunu kabul etmesi gerektiğini ifade etti.
