Avrupa genelinde aşırı sıcaklar ve kuraklık, gıda fiyatlarında yeni bir artış dalgasını beraberinde getiriyor. İklim krizinin etkisiyle tarımsal verim düşerken, zeytinyağı fiyatlarının da yükselmesi bekleniyor.
Aşırı sıcaklar, şiddetli kuraklık ve kontrol altına alınamayan orman yangınları, Avrupa’daki tarımsal üretimi olumsuz etkiliyor. Çiftçiler, mısır, sebze, üzüm ve zeytin gibi pek çok stratejik üründe verimin hızla düştüğünü bildiriyor. Önümüzdeki aylarda mutfak masraflarının artacağına dair uyarılar yapılıyor.
The Guardian’ın haberine göre, iklim krizinin neden olduğu rekor sıcaklıklar, zeytinlikleri derinden etkiliyor. Mevcut durumda yüksek seyreden zeytinyağı fiyatlarının, bu gelişmelerle birlikte yeniden ivme kazanması öngörülüyor. Fransa’nın ünlü şarap bölgeleri de aşırı sıcaklardan etkileniyor. Bölgedeki üreticiler, Champagne’daki hasadın tarihinin birkaç on yıl öncesine göre bir ay erkene çekilerek 15 Ağustos civarında başlayacağını belirtiyor. Üzüm veriminde geçen yıla kıyasla yüzde 10 civarında bir azalma bekleniyor.
İspanya Tarım Bakanlığı, orman yangınlarının etkisinden önce 2026-2027 tahıl üretim beklentisini 24 milyon tondan 18,5 milyon tonun üzerine revize etti. Avrupa Birliği genelinde birçok tarım ürününe ilişkin daha önceki iyimser tahminler, daha düşük rakamlarla güncelleniyor. Bu durumu özetleyen veriler arasında ayçiçeğinde yüzde 7, dane mısırda yüzde 6, patateste yüzde 3 ve soya fasulyesinde yüzde 3’lük düşüş tahminleri yer alıyor.
Romanya’da yağışların yüksek olması ve İtalya’da buğday üretiminin direnç göstermesi sayesinde bazı bölgeler bu süreçten daha az etkileniyor. Ancak İspanya’daki tarım örgütü ASAJA, yangınların meyve bahçeleri, bağlar ve seralarda doğrudan hasar verdiğini vurguluyor. Zeytinliklerin zarar gördüğü ülkede, su stresi domates ve mısır üretimini de olumsuz etkiliyor. Kurum, yerel kayıpların ihracatı düşürebileceğini ancak asıl problemin artan üretim maliyetleri olduğunu ifade ediyor.
Yunanistan, İtalya ve Portekiz’de yaz boyunca süren yangınlar zeytinliklere büyük zarar verdi. Alevlerden kurtulan ağaçlar ise kül taşınımı ve hava kalitesindeki düşüş nedeniyle verimsizleşti. Aşırı sıcaklar, zararlı böceklerin ve hastalıkların yayılmasını hızlandırırken, zeytin meyvelerinin beklenen boyuta ulaşmasını engelliyor. Küresel piyasalarda bir dönem gerileyen zeytinyağı fiyatları son aylarda yeniden yükseliş trendine girdi. İngiltere’de bir litre sızma zeytinyağının ortalama fiyatı 7 sterlinin üzerinde seyrediyor. Citizens of Soil girişiminin kurucusu Sarah Vachon, zeytinyağı üretilebilecek sağlıklı meyve miktarının azalacağı için sonbaharda fiyatların yükselebileceğini belirtiyor.
